2020 Kpss Tarih İslamiyet Öncesi Türk Tarihi

2020 Kpss Tarih İslamiyet Öncesi Türk Tarihi ve Kültür Medeniyet konusu önemli görülen yerlerin kısa özetini PDF formatında indirmek için aşağıda bulunan linke tıklayınız.

NOT: Sizlere daha iyi ve güncel ders notu sunabilmek için kendimizi sürekli yeniliyoruz. Sizlerde son eklenen güncel ders notları ve eğitim haberlerinden anında haberdar olmak istiyorsanız sitemize Üye Olarak bildirimlerden anında haberdar olabilirsiniz.
ÜYE OLMAK İÇİN TIKLAYIN

Kaynak İndirme Bilgileri

  • Site: edunzy.com yönetimi
  • Dosya İçeriği: KPSS Tarih – İslamiyet Öncesi Türk Tarihi ve Kültür, Medeniyet Özet
  • Dosya Boyutu/Türü: 497 KB / PDF
  • Dosya İndirme Linki: Tıklayınız.

    Diğer KPSS Tarih Konu Anlatım;

    • 2020 KPSS İslamiyet Öncesi Türk Tarihi PDF İNDİR
    • 2020 KPSS İlk Türk İslam Devletleri PDF İNDİR
    • 2020 KPSS Anadolu Selçuklu Devleti PDF İNDİR
    • 2020 KPSS Osmanlı Kültür Medeniyet PDF İNDİR
    • 2020 KPSS Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi PDF İNDİR
    • 5 HAFTADA KPSS TARİH BİTİRME ÇALIŞMA PROGRAMI PDF İNDİR

 

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ – ÖNEMLİ NOKTALAR

Orta Asya Kültür Merkezleri

  • Anav: Orta asyanın en eski Kültür merkezi
  • Afanesyova: Orta asyanın en eski Türk kültür merkezidir
  • Tagar: Orta asyanın en gelişmiş kültür merkezidir.
  • Andronova
  • Karasuk
  • Kelteminar

Türk Göçlerinin Sonuçları

  • Türk kültürü geniş alanlara yayıldı.
  • Türklerin din ve dil yapıları değişti.
  • Türk tarihinin bir bütün içinde incelenmesi zorlaştı.
  • Yeni Türk devletleri kuruldu.

 

İSKİTLER (SAKALAR)

  • Bilinen ilk Türk boyudur.
  • En önemli hükümdarı Alper Tunga’dır.
  • İlk kadın hükümdar Tomris Hatun.
    • Ordusunda Amazon adı verilen kadın savaşçılar vardır.
  • Üzengiyi ilk defa kullanmışlardır.
  • Maden işlemecliği: Bozkırın Kuyumcuları, Yakut Türkleri

ASYA HUN DEVLETİ (BÜYÜK HUN DEVLETİ)

  • Kurucu Teoman
  • En önemli hükümdar Mete Han
  • Başkent: Ötüken
    • Ötüken: Toprak Ana, Kutsal Bölge
  • Orta Asya’da tüm Türk boylarını bir arada toplayarak ilk defa siyasi birliği sağlayan Türk devletidir.
  • Mete Han: Şanyü lakabıyla tahta çıktı.
  • Vatan sevgisinden bahseden ilk Türk hükümdar: Mete Han
  • İlk defa düzenli ordu: Mete Han.
  • İlk Türk-Çin ant: Kuzey Şansi
  • Çiçi: İstiklali feda etmeyi gülünç ve utanç verici bulurum diyerek toprak vermeyi alçaklık olarak nitelendirmiştir.

Çin baskılarından dolayı Kuzey Hun lideri Balamir Avrupa’ya göç etmiştir. Buna Kavimler Göçü adı verilmektedir. Sonuçları;

  • Roma imp. İkiye ayrıldı.
  • Avrupa Hun devleti kuruldu.
  • Feodalite (derebeylik) ortaya çıktı.
  • Kilise güçlendi, skolastik düşünce ortaya çıktı.
  • Avrupa’nın bugünkü devletleri ortaya çıktı.
  • Hristiyanlık yayıldı.
  • İlk çağ kapandı, Orta Çağ açıldı.

AVRUPA’DA KURULAN TÜRK DEVLETLERİ

AVRUPA HUN DEVLETİ

  • Kurucusu Balamir
  • Macaristan – Hungary
  • Uldız zamanında Anadolu’ya ilk defa ayak basılmıştır.
  • Uldız: İstersem güneşin battığı yerre kadar her yeri zabt edebilirim.
  • En parlak Attila zamanında Doğu ve Batı Roma vergiye bağlandı ancak Romayı almak vazgeçti.
  • Attila lakapları;
    • Tanrının Kamçısı
    • Cesur Kavimlerin Efendisi
    • Alman destanında: Etzel

 

AVARLAR

  • Çin kaynaklarında Juan-Juan Türkleri olarak adlandırılır.
  • Sasaniler ile birlikte İstanbul’u üst üste iki defa kuşatmışlardır.
  • İstanbul’u kuşatan ilk Türk devletidir.

UZLAR

  • Oğuz’un Hristiyan olanına Uz
  • Bizans ordusunda ücretli askerlik yapmışlardır.
  • Malazgirt savaşında saf değiştirmişlerdir.
  • Gagavuz Türkleri

PEÇENEKLER

  • Bizans ordusunda ücretli askerlik yapmışlardır.
  • Malazgirt savaşında taraf değiştirerek Selçuklu’nun kazanmasını sağlamışlardır.

 

MACARLAR

  • Türk tarihinde ilk defa Türkloji Enstitüsü kurmuşlardır.
  • Macaristan’da Türk Kurultayı düzenlenmektedir.

 

BULGARLAR

  1. İTİL(VOLGA) BULGARLARI:
  • Almış Han zamanında İslamiyet’i kabul etmişlerdir.
  • Ünlü seyyah İbni FadlanRıhle” adlı eserinde itil bulgarlardından bahsetmiştir.
  1. TUNA BULGARLARI
  • Boris Han zamanında Hristiyanlığı kabul etmişlerdir.
  • Çar ünvanını kullanan ilk Türk hükümdar Simondur.

 

HAZARLAR

  • Museviliği kabul eden ilk ve son Türk devletidir.
  • Kürk yolunu kullanarak zenginleşmişlerdir.
  • Türgişlerle birlikte Emevilerle mücadele ederek İslamiyet’in yayılmasını geciktirmişlerdir.
  • Ordularına ilk defa ücretli asker alan Türk devletidir.

 

KIPÇAKLAR

  • Karadenizin kuzeyinde yaşadılar
  • Oğuzlar ile yaptıkları mücadeleler: Dede Korkut
  • Ruslar ile yaptıkları mücadeleler: İgor
  • Kendilerine ait sözlük: Codex Cumanicus

 

ORTA ASYADA KURULAN TÜRK DEVLETLERİ

KÖKTÜRKLER

  • Türk adıyla kurulan ilk devlettir.
  • Kurucusu Bumin Kağan
  • Başkent: Ötüken
  • Bumin Kağan: İl Kağan unvanıyla tahta çıkmış.
  • Köktürkler İpek Yoluna hakim olabilmek için önce Sasaniler ile anlaşıp Akhunlar’a, daha sonra ise Bizans ile anlaşıp Sasaniler’e saldırmışlardır.
  • Orta Asya’dan Bizans’a ilk elçi gönderen devlet Köktürklerdir.
  • Türk tarihinde ilk para bastıran Göktürklerdir.
  • En parlak zamanı Mukan Kağan

KUTLUKLAR

  • Başkent: Ötüken
  • Orhun abideleri bu devletin zamanında oluşturulmuştur.
  • Kutluk Kağan “derleyen,toplayan” anlamına gelen “İlteriş” unvanıyla tahta çıkmıştır.
  • Vezir Tonyukuk unvanları:
    • Apa Tarkan
    • Türklerin Bismarcı

 

UYGURLAR

  • Başkent: Ötüken, daha sonra Karabalasagun
  • Bögü Kağan zamanında Manihaizm kabul ettiler. Bunun etkisiyle;
    • Hayvansal gıdaların yenilmesinin yasaklanmasından savaşçılık özelliklerini yitirmeye başladı.
    • Suluma kanalları açıldı, tarım yapıldı ve böylece yerleşik yaşama geçildi.
  • Şehirler kuruldu, saraylar yapıldı.
  • Uygurlar’da yapılan şehirlere Balıg adı verilir.
  • Mani ressam olduğu için resim sanatı gelişmiştir.
  • Uygurlar’da resim sanatıyla uğraşanlara Bedizci denirken yapılan duvar resimlerine ise Fresko denilmiştir.
  • Çinden harf hareketli matbaa getirtmişlerdir.
  • Türk tarihide ilk defa kütüphaneler kurmuşlardır.
  • Türk tarihinde ilk kez eğitim kurumları oluşturmuşlardır.
  • İlk defa minyatür sanatı kulanılmıştır.
  • Türk tarihinde ilk defa Kağıt para kullanılmıştır. Bu paraya Çav adı verilir.

 

KIRGIZLAR

  • Cengiz Han’a itaat eden ilk Türk devletidir.
  • Manas Destanı ve Yenisey Kitabelerini oluşturmuşlardır.
  • Dünya tarihinde milletlerarası ilk yarışma düzenlemişlerdir.

KARLUKLAR

  • İslamiyeti kabul eden ilk Türk boyudur.
  • 751 Talas Savaşında Abbasileri desteklemişlerdir.
  • Karahanlılar devletinin kuruluşunda etkili olmuşlardır.
  • Cengiz han’a itaat eden ilk Müslüman Türk topluluğu olmuşlardır.
  • Hükümdarlarına Atasagun unvanı verilmiştir.

 

TÜRGİŞLER

  • Baga Tarkan kendi adına para bastıran ilk Türk hükümdardır.
  • Emevilerin Orta Asya’da ilerleyerek Müslümanlaştırmalarını geciktirmişlerdir. (Hazarlarla birlikte)

 

AKHUNLAR

  • Eftalitler
  • Afganistanda kurulan ilk Türk devletidir.

 

OĞUZLAR

  • Oğuzların Müslüman olanlarına Türkmen denir.
  • Oğuzlar; Büyük Selçuklu, Anadolu Selçuklu ve Osmanlı Devletini kurmuşlardır.

 

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK DEVLETLERİ KÜLTÜR VE MEDENİYETİ

Gök Tanrı’nın Hükümdarı Donattığı Yetkiler

  1. Kut: Siyasi
  2. Küç: Askeri Güç, askeri donanım
  3. Ülüş: Ekonomik güç, halka ekonomik paylaşım

İkili Teşkilat

  • Merkez Doğudur.
  • İlk defa Asya Hun Devletinde uygulanmıştır.
  • Batı                       Yabgu
  • Doğu  Kağan

Kurultay-Toy-Kengeç

  • Hem danışma hem karar organıdır.
  • Törelere uymayan hakanı görevden alır yeni hakanı seçer.
  • Katılan tüm üyelere “Toygun” adı verilir.
  • Diğer meclisler:
Tabgaçlar Nazırlar Mec.
Hazarlar İhtiyarlar Mec.
Peçenekler Komenton
Tuna Bulgar Millet Mec.
Avrupa Hun Seçkinler Mec.

 

Devlet Görevlileri

  • Apa: Sivil yönetici
  • Aygucı (Üge): Vezir
  • Ayuki: Hükümet
  • Ağılığ: Hazineden Sorumlu
  • Oltacı (Emiçi): Hekim
  • Tigin: Hükümdar oğlu
  • İnanç-İnal-Ataman: Tigin eğitmeni
  • Şad: Hanedan üyesi komutan/ Tigin unvanı
  • Buyruk: Bakan
  • Tudun: Vergi memuru
  • Tutuk: Askeri Vali
  • Erkin: Oğuzlarda hükümdar
  • Nazır: Bakan
  • Bitikçi (Tamgacı): Yazıcı
  • Yarlıg: Hakanın emri

 

Sosyal Hayat

  • Anneye ög, babaya kang denir.
  • Düğünlere törün denir.
Aile Oğuş
Sülale Urug
Boy Boy
Millet Budun
Devlet İl

 

Hukuk

Törenlerin değişmez dört kuralı vardır;

  1. Adalet – Könilik
  2. İyilik – Uzluk
  3. Eşitlik – Tüzlük
  4. İnsanlık
  • Töreleri yazılı hale Uygurlar getirmişlerdir
  • Mahkeme başkanına Yargan-Yargucı adı verilir.

Ordu

  • Ordu- millet anlaşıyı vardır.
  • Mete Han tahta çıktığı tarih Kara Kuvvetleri kuruluş yıldönümüdür. MÖ 209
  • Düşmanın durumunun öğrenilmesi amacıyla gönderilen keşif birliğine “Yelme” adı verilir.
    • Tümen – Tümenbaşı
    • Tabur – Binbaşı
    • Bölük – Yüzbaşı
    • Takım – Onbaşı
  • Oğuzlarda ordu komutanına “Subaşı” adı verilir.
  • Kullanılan savaş taktikleri;
    • Hilal
    • Turan
    • Sahte ricat
    • Kurt kapanı
    • Pusu

Bilim-Sanat-Spor

  • Türklerin tarih boyunca kullan. takvimler;
    • 12 hayvanlı
    • Hicri (yalnızca bu ay yılı esaslı)
    • Celali
    • Rumi
    • Miladi
  • Pazırık halısı dünyanın en eski halısıdır.

Kavramlar

  • Yuğ: Cenaze töreni
  • Kurgan: Mezar
  • Balbal: Mezar taşı
  • Eşük: Kefen
  • Kam (Baksı): Gök tanrıda din adamı
  • Tamu: Cehennem
  • Uçmağ: Cennet
  • Kült: İnanç
  • Şaman: din adamı

Kithara: Türk kanunu (müzik)
Kopuz: Saz
Çevgen: Müzik aletleri

Türk tarihinde ilk kendi adına para bastıran: Türgiş (Baga Tarkan)

Sözlü Edebiyat

  • Sav: Atasözü
  • Koşuk: Şiir
  • Sagu: Ağıt

Destanlar

Alper Tunga – İskitler
Oğuz Kağan – Asya Hun
Ergenekon/Bozkurt – Köktürkler
Türeyiş/Göç – Uygurlar
Manas – Kırgızlar
Yaratılış – Altay

Asya Hun. Ait Oğuz kağan destanında Oğuz Kağan olarak geçen Türk hükümdarı METE HAN’dır.

Orhun Abideleri: Vezir Tony, Kül Tigin ve Bilge Kağan adına dikilmiştir.

İlk Türk tarihçisi ve yazar: Vezir Tonyukuk

 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya girin

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.